Saengrat Lakhamma

หลายคนเคยท่องจำกันมาตั้งแต่เด็กว่า วิตามินดี (Vitamin D) มีส่วนช่วยในการบำรุงกระดูก แต่ด้วยความรู้ทางการแพทย์ที่ก้าวหน้า ทำให้เราค้นพบประโยชน์ใหม่ ๆ ของวิตามินดีอีกมากมาย โดยเฉพาะช่วงที่มีการระบาดของ COVID19 ทำให้มีการทานวิตามินดี กันมากขึ้นเพื่อเสริมภูมิคุ้มกัน แล้ววิตามิน​ดี ยังมีประโยชน์อื่นอีกหรือไม่ หาคำตอบได้ในบทความนี้ 

ประโยชน์ของวิตามินดี นอกจากเรื่องกระดูก

เราทราบว่าวิตามินดี มีหน้าที่หลักในการช่วยดูดซึมแคลเซียมเข้าสู่กระดูก แต่ทราบหรือไม่ว่าวิตามินดี ยังมีความสำคัญต่อสุขภาพอื่น ๆ ของเราอีกด้วย เช่น 

• ลดความเสี่ยงของโรคความดันโลหิตสูง
• กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในร

การใช้ยานอนหลับอาจช่วยให้เราหลับง่าย หลับสบายตอนกลางคืนก็จริง แต่มันก็เหมือนเป็นดาบสองคม เพราะการหยุดยานอนหลับแบบหักดิบทำให้เกิดอาการถอนยาได้ ยิ่งผู้ที่ทานยานอนหลับมานานมากกว่า 1 เดือนแล้วหยุดใช้ยาอย่างกระทันหันอาจทำให้เกิดอาการนอนไม่หลับหนักกว่าเดิม บางคนอาจเกิดอาการชัก หรือถึงขั้นเสียชีวิตได้เลย บทความนี้เภสัชกรจะพาผู้อ่านที่ต้องการหยุดยานอนหลับ เลิกใช้ยานอนหลับอย่างปลอดภัย

3 ขั้นตอนการหยุดยานอนหลับ

1. ปรับพฤติกรรมการนอน 

ขั้นนี้จะยังไม่หยุดหรือลดขนาดยานอนหลับลง ก่อนอื่นต้องเตรียมความพร้อมก่อนการหยุดยา โดยเริ่มจากหาสาเหตุของอาการนอนไม่หลับให้เจอ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการนอนหลับนั้นจนมีคุณภาพการนอนที่ดีอย่างต่อเนื่อง เพราะหากขณะที่ทานยาอยู่แล้วยังนอนหลับได้ไม่มีคุณภาพ การหยุดยานอนหลับจะทำได้ยากขึ้น 

เซโรโทนินซินโดรม คือ กลุ่มอาการที่เกิดจากการมีสารเซโรโทนินมากเกินไป ซึ่งมักมีสาเหตุมาจากการใช้ยา เช่น ได้รับยาหรืออาหารเสริมที่เพิ่มระดับเซโรโทนินในร่างกายร่วมกัน 2 ชนิดขึ้นไป, อยู่ในช่วงปรับขนาดยาให้สูงขึ้น, ได้รับยาเกินขนาด หรืออาจเกิดจากความไวต่อยาที่แตกต่างกันไป

อาการของเซโรโทนินซินโดรม

หากมีอาการเซโรโทนินซินโดรม อาจทำให้ผู้ป่วยมีอาการมึนงง กระสับกระส่าย กล้ามเนื้อกระตุก แข็งเกร็ง หนาวสั่น มีเหงื่อออกมาก คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง ปวดศีรษะ รูม่านตาขยาย หัวใจเต้นเร็ว ความดันโลหิตสูง ซึ่งอาการเหล่านี้มักเกิดภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังจากเริ่มใช้ยาหรือเพิ่มขนาดยาที่มีฤทธิ์เพิ่มระดับสารเซโรโทนินในร่างกาย

ตัวอย่างกลุ่มยาที่มีฤทธิ์เพิ่มปริมาณสารเซโรโทนินในร่างกาย มีดังนี้

คนส่วนใหญ่คิดว่าการแพ้อาหารจะเกิดขึ้นตั้งแต่ครั้งแรกที่เรารับประทานอาหารชนิดนั้น แต่ความจริงแล้วยังมีสิ่งที่เรียกว่า “ภูมิแพ้อาหารแฝง” ที่จะไม่แสดงอาการทันที เป็นอาการที่ไม่เหมือนการแพ้อาหารเฉียบพลัน แต่จะเกิดเมื่อเรารับประทานอาหารซ้ำ ๆ จนเกิดอาการแพ้ และจะทำให้หลายคนสับสนว่าเราแพ้อะไรกันแน่ เมื่อปล่อยให้สะสมนานวันเข้า ก็จะนำไปสู่โรคเรื้อรัง เช่น โรคลำไส้แปรปรวน ไมเกรน อ่อนเพลียเรื้อรัง หรือภูมิแพ้ตัวเอง

ภูมิแพ้อาหารมี 3 ประเภท ได้แก่ 

1. แพ้อาหารแบบเฉียบพลัน ส่วนใหญ่จะเห็นอาการค่อนข้างรุนแรง เช่น เกิดผื่นตามตัว หายใจไม่ออก หรือช็อค
2. แพ้อาหารแบบแฝง มักจะไม่แสดงอาการให้เห็น

โรคกรดไหลย้อนเป็นภัยเงียบที่เกิดมาจากพฤติกรรมในแต่ละวันของเรา บางคนไม่ยอมรับประทานอาหาร รับประทานอาหารที่มีกรดหรืออาหารลดจัด น้ำหนักตัวมาก เครียด สูบบุหรี่ ปัจจัยเหล่านี้ล้วนทำให้เกิดกรดไหลย้อนได้ทั้งสิ้น จนทำให้หลายคนเกิดอาการปวดแสบร้อนและหายามารับประทาน 

อาการกรดไหลย้อน มีอะไรบ้าง

• รู้สึกแสบร้อนบริเวณลิ้นปี่ กลางหน้าอก มักเกิดหลังรับประทานอาหารเสร็จใหม่ ๆ หรืออาหารมื้อหนัก
• มีอาการเรอเปรี้ยว รู้สึกเปรี้ยวหรือขมในปากและคอ
• คลื่นไส้ อาเจียน หลังรับประทานอาหาร

โรคเบาหวานชนิดที่ 2 อาจจะไม่ได้ไกลตัวอย่างที่เราคิด หากเราใช้ชีวิตอย่างเต็มที่จนไม่ทันสังเกตสัญญาณเตือนของร่างกายที่เรียกว่า “ภาวะก่อนเบาหวาน” แต่เรื่องนี้ไม่น่ากลัวอย่างที่คิด เพราะว่าภาวะก่อนเบาหวานนั้น สามารถหายได้เพียงปรับการใช้ชีวิตของเรา สำหรับใครที่สนใจเรื่องภาวะก่อนเบาหวาน สามารถสังเกตุจากปัจจัยต่าง ๆ จากบทความนี้ค่ะ

ภาวะก่อนเบาหวานคืออะไร ?

ภาวะก่อนเบาหวาน หรือ ภาวะเบาหวานแฝง (Prediabetes) คือสภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงเนื่องจากการทำงานบางอย่างภายในร่างกายผิดปกติเช่นเดียวกันกับการเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 แต่ระดับน้ำตาลในเลือดนั้นยังไม่สูงถึงระดับที่จะวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ได้ 

เมื่อร่างกายเข้าสู่ภาวะก่อนเบาหวาน นั่นแสดงว่าอวัยวะต่าง ๆ เริ่มได้รับผลกระทบจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงเหมือนกับการเ

เคยเป็นกันไหมคะ กินยาแล้วคลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ แล้วคิดว่าตัวเองแพ้ยาก็ไม่กล้ากินยาอีกเลย แต่ความจริงแล้วอาการเหล่านี้เป็นเพียงผลข้างเคียงจากยาเท่านั้น ไม่จำเป็นต้องหยุดยา สามารถปรับเปลี่ยนวิธีการรับประทานยาและเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อหลีกเลี่ยงผลข้างเคียงเหล่านี้ได้ ต่างจากการแพ้ยาที่ห้ามทานยาที่แพ้ซ้ำอีก เพราะอาจทำให้อาการแพ้รุนแรงขึ้นและเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ เภสัชกรเชื่อว่ายังมีหลายคนที่สับสนระหว่างอาการแพ้ยาและผลข้างเคียงจากยา วันนี้เภสัชกรได้รวบรวมความแตกต่างของทั้ง 2 อาการมาให้แล้วค่ะ

อาการแพ้ยา

เป็นปฏิกิริยาที่เกิดจากภูมิคุ้มกันของร่างกายต่อต้านยาที่ได้รับเข้าไป แล้วทำให้มีอาการแพ้ เช่น มีผื่นแดงหรือผื่นลมพิษ ตาหรือปากบวม มีน้ำมูกหรือคัดจมูก ไอหรือหายใจเหนื่อยหอบ มีแผลบริเวณเยื่ออ่อน ผิวหนังไหม้ โดยความรุนแรงไม่สัมพันธ์กับขนาดการใช้ยา เป็นอาการที่พบได้น้อย และไม่สามารถคาดเดาได้

ดังนั้นหากเกิดอาการแพ้ยา ควรหยุดยาทันที

เชื่อว่าคุณผู้หญิงส่วนใหญ่ ก่อนมีประจำเดือนมักมีอาการท้องเสีย ปวดท้อง อ่อนเพลีย อารมณ์แปรปรวนง่าย หรือที่เรียกกันว่าอาการ PMS ซึ่งเป็นกลุ่มอาการก่อนมีประจำเดือนนั่นเอง แต่รู้หรือไม่ว่ามีอีกกลุ่มอาการหนึ่งคล้าย PMS แต่รุนแรงกว่าในด้านจิตใจและสภาวะอารมณ์ จนอาจมีความคิดฆ่าตัวตายได้เลย นั่นก็คืออาการ PMDD นั่นเอง อาการที่ว่านี้คืออะไร วันนี้เรามาทำความรู้จักโรคนี้พร้อม ๆ กันเลยค่ะ

PMDD คืออะไร ?

PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder) คือ กลุ่มอาการผิดปกติทางอารมณ์และจิตใจอย่างรุนแรง ที่เกิดในช่วง 1 - 2 สัปดาห์ก่อนมีประจําเดือน ซึ่งอาการจะดีขึ้นและหมดไปภายหลังประจําเดือนมา อาจมีสาเหตุมาจากร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงระดับฮอร์โมน มีการลดลงของสารซีโรโทนินในร่างกาย ที่สัมพันธ์กับภาวะทางอารมณ์/จิตใจ และความเครียด โดยอาการจะรุนแรงถึงขั้นส่ง

เมื่อโลกเปลี่ยนสังคมสมัยใหม่ก็เปลี่ยนตาม มีการออนไลน์ติดต่อสื่อสารได้ตลอดเวลา ก็ทำให้เทรนด์ของสังคมเปลี่ยนแปลงไปมากขึ้น เช่น เด็กยุคใหม่นอนดึกกว่าเดิม หรือคนทำงานหนักขึ้นจนเวลานอนเหลือน้อยลง กลายเป็นวิถีชีวิตใหม่บ่อนทำลายคุณภาพการนอน แล้วยังทำให้เกิดความเครียดสูงขึ้นอีกด้วย จนเกิดโรคทางจิตใจและทางกายอื่น ๆ ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้  

แล้วแบบไหนที่เรียกว่านอนน้อย

ความจริงแล้ว เราไม่จำเป็นต้องนอนหลับให้ครบ 8 ชั่วโมงเสมอไป เพราะในแต่ละวัยก็มีระยะเวลาการนอนที่เหมาะสมแตกต่างกัน เช่น

• เด็กแรกเกิด ควรนอนวันละ 20 ชั่วโมง
• ช่วงขวบปีแรก ควรนอนวันละ 12 ชั่วโมง

ถ้าพูดถึงวัยเด็กเป็นวัยที่กำลังเจริญเติบโต สิ่งที่สำคัญในกระบวนการเสริมสร้างภูมิต้านทานเพื่อการเติบโตอย่างแข็งแรง และพัฒนาการตามช่วงวัยต่าง ๆ ของเด็กก็คือ โภชนาการและสารอาหารที่ครบถ้วนนั่นเอง แน่นอนว่าคุณพ่อคุณแม่ก็คงเป็นกังวลไม่น้อย ว่าลูกจะได้รับสารอาหารครบถ้วนหรือไม่ ลูกเราจะโตทันเด็กคนอื่นไหม แล้วก็มองตัวเลือกอย่างอาหารเสริม แต่ความจริงแล้ว อาหารเสริมเป็นสิ่งสำคัญสำหรับเด็กทุกคนหรือไม่ วันนี้เภสัชกรจะมาแนะนำว่า เมื่อไหร่ที่ลูกน้อยควรรับประทานอาหารเสริมกันค่ะ

อาหารเสริม จำเป็นแค่ไหน ?

อย่างที่รู้กันว่า สารอาหารที่ร่างกายได้รับล้วนแล้วแต่มาจากอาหารที่เรารับประทานในแต่ละมื้อ ซึ่งคุณพ่อคุณแม่ควรจัดสรรอาหารแต่ละมื้อให้เจ้าตัวเล็กได้สารอาหารครบ 5 หมู่ หากลูกทานสลับกันเป็นปกติ ก็ไม่จำเป็นต้องทานอาหารเสริมใด ๆ เพราะสารอาหารที่ดีที่สุดก็มาจากอาหารที่รับประทานทุกวัน