ยาคุมกำเนิด

ถึงยาคุมกำเนิดแบบฉุกเฉินมีประสิทธิภาพในการป้องกันน้อยกว่ายาคุมกำเนิดทั่วไป แต่เป็นที่นิยมเพราะใช้งานง่าย ถึงกระนั้นก็มีคำถามตามมามากมายถึงความปลอดภัยในการใช้งาน มีหลายคำถามที่นิยมถามแพทย์หรือเภสัชกร มาทำความเข้าใจเกี่ยวกับยาคุมฉุกเฉินกัน เภสัชกรย่อมาให้แล้ว

11 เรื่องน่ารู้ของเรื่องยาคุมฉุกเฉิน

1. ยาคุมฉุกเฉิน ไม่ทำให้แท้งบุตรหรือทำให้ตัวอ่อนในครรภ์พิการ

2. ยาคุมฉุกเฉิน สามารถใช้ได้มากกว่า 1 ครั้ง/เดือน ถ้าหากมีความจำเป็นจริงๆ แต่ในกรณีที่ต้องการใช้บ่อย ควรแนะนำให้ใช้แบบรายเดือนจะมีประสิทธิภาพมากกว่า

3. หญิงให้นมบุตรสามารถใช้ยาคุมฉุกเฉิน ได้ แนะนำว่าควรใช้ยาห่างจากเวลาให้นมบุตรมากกว่า 3-4 ชั่วโมง

4.

หลายคนอาจมีความกังวลใจเมื่อรับประทานยาคุมกำเนิดว่าจะมีประสิทธิภาพดีแค่ไหน แล้วหากได้รับยาอื่น ๆ โดยเฉพาะยาปฏิชีวนะอย่างยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่เรามักได้รับเป็นประจำ จะส่งผลต่อประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิดไหม ซึ่งในปัจจุบันมีการรายงานข้อมูลที่แสดงว่า มียาปฏิชีวนะบางชนิดที่ทำให้ประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิดลดลงจริง ส่วนรายละเอียดเป็นอย่างไร เภสัชกรจะมาเล่าให้ฟังค่ะ มาดูกันเลย

ยากลุ่มที่อาจลดประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิด

ปัจจุบันมีการรายงานข้อมูลสนับสนุนเกี่ยวกับการลดประสิทธิภาพของยาเม็ดคุมกำเนิดจากยาปฏิชีวนะน้อยมากและส่วนใหญ่จะเกิดเฉพาะราย ซึ่งจากรายงานจะมียา 3 กลุ่มที่อาจส่งผลลดประสิทธิภาพของยาคุมกำเนิด ได้แก่

1. ยาไรแฟมพิซิน (Rifampicin) 

ลืมทานยาคุม 1 วัน ก็ว่าเสี่ยงแล้ว สาว ๆ บางคนลืมทานถึง 2 วันติดต่อกัน สร้างความรู้สึกว่าเพิ่มความเสี่ยงในการตั้งครรภ์มากขึ้นไปอีกระดับ แล้วจะทำอย่างไรดี ทางฟาสซิโน มีคำตอบค่ะ

ในกรณีที่ลืมรับประทานยาคุมเม็ดที่มีฮอร์โมนตั้งแต่ 2 เม็ดขึ้นไปหรือลืมรับประทาน ตั้งแต่ 48 ชั่วโมงขึ้นไป ก็แนะนําให้ทําตามคําแนะนําดังต่อไปนี้

1. ให้รับประทานเฉพาะยาคุมเม็ดที่เพิ่งลืมทันทีที่นึกได้ ส่วนเม็ดที่ลืมก่อนหน้านั้นก็สามารถทิ้งไปได้เลย หรือรับประทานทั้งหมดสองเม็ดในวันที่นึกออกก็ได้

2. ทานยาเม็ดฮอร์โมนที่เหลือต่อไปตามกฎ แต่ว่าจะต้องใช้วิธีการคุมกําเนิดอื่นร่วมด้วย เช่น การใช้ถุงยางอนามัยหรือในช่วงนี้อาจจะงดมีเพศสัมพันธ์ไปก่อน จนกว่าการรับประทานยาคุมเม็ดที่เป็นฮอร์โมนต่อเนื่องอย่างน้อย 7 วัน

3. หากลืมรับประทานยาในช่วงเม็ดที่ 15 ถึง 21 ของแผง ก็แนะนําให้รับปร

ลืมกันยาเป็นเรื่องปกติ ยังหาเวลาปรึกษาแพทย์และเภสัชกรได้ทัน แต่ลืมกินยาคุม 1 เม็ด ก่อนมีเพศสัมพันธ์ ทำยังไงดี ปัญหานี้แก้ไม่ยาก แค่ทำความเข้าใจเกี่ยวกับยาคุมก็ปลอดภัยแล้ว

ลืมกิน 1 เม็ด แบบไหน

เราจะแบ่งเป็น 2 แบบใหญ่ ๆ คือ ลืมกินเม็ดแป้ง หรือ ลืมกินเม็ดฮอร์โมน

แบบ 1: ลืมกินเม็ดแป้ง

ถ้าลืมกินเม็ดแป้งซึ่งเป็นยาหลอก ก็ให้แกะทิ้งเม็ดแป้งนั้นไปเลยนะคะ แล้วก็วันถัดไปก็ให้กินเม็ดที่เหลือในแผงได้ตามปกติค่ะ เพราะเม็ดแป้งไม่มีผลในการคุมกำเนิดอยู่แล้ว

แบบ 2: ลืมกินยาคุมกําเนิดเม็ดฮอร์โมน 1 เม็ด

ถ้าเกิดว่าลืมก็ให้กินเม็ดที่ลืมทันทีที่นึกได้ แล้วก็เม็ดต่อไปก็รับประทานตา

ยาคุมต้องทานกันนาน ๆ มีโอกาสที่จะสลับกันได้ ซึ่งหลายคนกังวลว่าจะมีปัญหาอะไรไหม เพราะตัวเลขเขียนเรียงตามลำดับชัดเจน ถ้าทานสลับกันจะมีปัญหาอะไรไหม ต้องแก้ไขอย่างไร ทางเภสัชกรมีคำตอบสำหรับปัญหานี้ค่ะ

ปัญหายาสลับเม็ด

ก่อนอื่นก็ต้องดูว่ายาคุมที่เรากิน เป็นแบบ 21 เม็ด หรือว่า 28 เม็ด

• หากยาคุมที่เรากินเป็นแบบยี่สิบเอ็ดเม็ด ทุกๆ เม็ดก็จะมีปริมาณฮอร์โมนเท่าเท่ากันนะคะ เพราะฉะนั้นเราสามารถรับประทานสลับกันได้ไม่มีปัญหา
• ถ้าเป็นยาคุมแบบ 28 แปดเม็ดแบบนี้อาจจะมีปัญหาได้ เพราะยาคุมแบบนี้จะมีตัวยาอยู่ 21 เม็ด และอีก 7 เม็ดจะเป็นเม็ดแป้ง

วิธีแก้ปัญหากินยาคุมสลับเม็ด

ถ้าเผลอสลับไปก

หนึ่งในความเชื่อเกี่ยวกับยาคุมที่พูดถึงกันมากบนโลกโซเชียล และเชื่อว่ามีหลายคนเคยลองใช้กันมาบ้าง คือ การใช้ยาคุมเอาไปผสมกับแชมพู หรือทาหมักชโลมเส้นผม แล้วเชื่อว่าทำให้ผมยาวเร็วขึ้น มีทั้งผู้ชายและผู้หญิงที่นำวิธีนี้ไปใช้ บางคนก็รู้สึกว่ายาวขึ้นจริงจนต้องแชร์ข่าวต่อ โดยไม่ทราบว่าเส้นผมยาวขึ้นตามธรรมชาติ ไม่ได้มาจากการผสมสูตรพิเศษเหล่านี้

ไม่ช่วยให้ผมยาวขึ้น

การบดยาคุมกําเนิดและนําไปผสม นํามาสระผม ที่เขาบอกกันว่าจะทําให้ผมยาวเร็วขึ้น ไม่ได้ช่วยให้ผมยาวเร็วขึ้นแต่อย่างใด

เพราะว่ายาเม็ดคุมกําเนิด มีประโยชน์ต่อสุขภาพของคุณผู้หญิง เมื่อรับประทานเท่านั้น ปกติยาคุมกำเนิดจะดูดซึมทางระบบอาหาร ฮอร์โมนและตัวยาถูกสร้างมาให้ใช้สำหรับรับประทานเท่านั้น จึงไม่สามารถดูดซึมผ่านผิวหนังได้

อีกทั้งอาจทำให้ประสิทธิภาพของแชมพูลดลง ส่วนตัวยาคุมจะโดนล้างออกไปหมดโดยไม่ซึมเข้าผิวหนังบนหนังศ

เรื่องกินยาคุมย้อนศร เป็นเรื่องที่สงสัยกันมาก บางคนก็สงสัยว่าจะเป็นอะไรไหม บางคนก็ว่ามีผลเหมือนยาบ้า และที่สนใจมากในหมู่สาว ๆ คือ กินย้อนศรเพื่อให้หน้าอกใหญ่ ทำได้จริงไหม หรือเป็นแค่ความเชื่อผิด

เรื่องนี้ไม่เป็นความจริง ที่สำคัญการกินยาคุมกําเนิดแบบย้อนศร นอกจากจะไม่ได้ช่วยทําให้หน้าอกใหญ่ขึ้น ไม่มีหลักฐานทางการแพทย์รองรับ แล้วยังจะทําให้มีโอกาสในการเสี่ยงตั้งครรภ์สูงขึ้นได้อีก

ตัวอย่างเช่น ในกรณีกินยาคุมกําเนิดชนิด 28 เม็ดโดยที่เป็นเม็ดฮอร์โมน 21 เม็ดแรก ส่วนอีก 7 เม็ดสุดท้ายจะเป็นเม็ดแป้งล้วนล้วนไม่มีตัวฮอร์โมนอยู่เลย จะทำให้การกินแบบย้อนศร

ทําให้ 7 เม็ดแรกที่เรากินเข้าไปเนี้ยมีแต่เม็ดแป้ง ไม่มีฮอร์โมนผสมเลยจึงทําให้เพิ่มโอกาสเสี่ยงในการตั้งครรภ์ได้มากขึ้นนั่นเองค่ะ

ดังนั้น ควรทานย

"ตั้งแต่กินยาคุมกำเนิด น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เราคิดไปเองหรือเปล่านะ" เป็นอีกประเด็นที่สาว ๆ หลายคนสงสัย เพราะน้ำหนักตัวขึ้นเยอะมากในเวลาไม่กี่เดือน แล้วจะแก้ไขอย่างไร เลิกกินยาคุมเลยได้ไหมนะ

ยาคุมมีส่วนทำให้น้ำหนักเพิ่มได้

จากรายงานวิจัย มีการพบว่า ยาคุมทำให้น้ำหนักตัวเพิ่มได้จริง จาก ฮอร์โมน โปรเจสติน (Progestins) เอสโตรเจน (Estrogen) ในยาคุมกำเนิด

ทำให้ร่างกายเก็บน้ำ เกลือ และของเหลวมากขึ้น ทำให้บวมน้ำจนดูมีน้ำหนักมากขึ้นส่งผลให้น้ำหนักตัวมากขึ้น รวมถึงกระตุ้นความต้องการอาหาร

ดังนั้น การกินยาคุมแล้วน้ำหนักตัวขึ้น เกิดจากการเลือกสูตรยาคุมกําเนิดไม่เหมาะสมกับร่างกายของตัวเอง ทำให้น้ำหนักตัวมากขึ้น

เลือกยาคุมที่ทานแล้วไม่บวมน้ำ

ปัจจุบันมียาคุมกํา

การคุมกำเนิดมาพร้อมกับการป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เสมอ ซึ่งเป็นข้อดีของการคุมกำเนิดบางวิธีอย่างการสวมถุงยางอนามัย แต่บางคนสับสนเหมือนกัน ว่าแล้ววิธีคุมกำเนิดแบบอื่น ๆ เช่น ยาคุมกำเนิดจะช่วยป้องกันโรคที่เกิดจากการหลับนอนกับคนอื่นได้หรือไม่

การใช้ยาคุมกำเนิดแบบต่าง ๆ ทั้งแบบปกติและแบบฉุกเฉิน ไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ เพราะยาคุมกำเนิดแต่ละประเภท จะไม่มีการผสมตัวยาหรือฮอร์โมนที่ลดโอกาสการเกิดโรคติดต่อจากเพศสัมพันธ์

สิ่งที่จะช่วยป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ พร้อมคุมกำเนิดในเวลาเดียวกัน มีเพียงการสวม ถุงยางอนามัย เท่านั้น

• คุมกำเนิดแบบไหน ปลอดภัยสุด ?

กล่าวคือ การคุมกำเนิดส่วนใหญ่ มีจุดมุ่งหมายการลดโอกาสการตั้งครรภ์เป็นสำคัญ เหมาะ

ยาคุมทำให้เกิดมะเร็งได้จริงหรือไม่ แล้วทำไมแพทย์และเภสัชกร จึงแนะนำให้ผู้หญิงทานยาคุมกำเนิดเป็นทางเลือกหลักอยู่ มาฟังคำตอบกันค่ะ

การกินยาเม็ดคุมกําเนิด เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

เนื่องจากการเพิ่มระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนในร่างกายของเรามากขึ้น แต่ฮอร์โมนที่อยู่ในยาคุมไม่ได้อยู่ในร่างกายของเรานานนัก จึงไม่ได้เป็นสาเหตุหลักในการเกิดโรคมะเร็ง

ผลการวิจัยยังพบว่า การทานยาคุม ช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกและมะเร็งรังไข่

ในทางกลับกัน หากเราหยุดใช้ยาคุมกําเนิดมากกว่า 10 ปีขึ้นไป ความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งก็จะลดลงเท่ากับคนที่ไม่ได้ใช้ยาคุมกําเนิดอีกครั้งเช่นกัน