Saengrat Lakhamma

ต่อมไทรอยด์เป็นอวัยวะหนึ่งที่มีความสำคัญต่อร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นหัวใจ สมอง รวมถึงควบคุมระบบต่าง ๆ ในร่างกาย เช่น ระบบย่อยอาหาร ระบบเผาผลาญ ระดับไขมันในเลือด อุณหภูมิของร่างกาย และการทำงานของกล้ามเนื้อ เป็นต้น หากต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ ก็อาจส่งผลต่อระบบต่าง ๆ ในร่างกายได้

ไทรอยด์เป็นพิษ แบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ได้แก่ 

1. ต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินไป (ไฮเปอร์ไทรอยด์) จึงทำให้มีระดับฮอร์โมนไทรอยด์ในเลือดสูง ส่งผลให้อวัยวะในร่างกายและระบบต่าง ๆ ทำงานเร็วกว่าปกติ 

2. ต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไป (ไฮโปไทรอยด์) จึงทำให้มีระดับฮอร์โมนไทรอยด์ในเลือดต่ำ ส่งผลให้อวัยวะในร่างกายและระบบต่าง ๆ ทำงานช้ากว่าปกติ

น้ำนมแม่ เป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงมากและถือเป็นอาหารหลักสำหรับทารกแรกเกิดไปจนถึงอายุ 6 เดือน นมแม่ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน มีสารต่อต้านอนุมูลอิสระ ที่ช่วยให้ลูกน้อยเจริญเติบโตอย่างสมบูรณ์แข็งแรง แต่ถ้าคุณแม่มีอาการเจ็บป่วยในช่วงที่กำลังให้นมบุตร แล้วจำเป็นต้องรับประทานยาสามัญประจำบ้าน คุณแม่มือใหม่บางคนอาจกังวลว่ายาจะซึมผ่านน้ำนมไปสู่ลูกหรือไม่ แล้วกินยาตัวไหนได้บ้างที่จะปลอดภัยต่อลูกน้อย หรือมีข้อจำกัดอะไรบ้าง วันนี้เภจะมาแนะนำวิธีการเลือกรับประทานยาสามัญประจำบ้านกันค่ะ

หลักการเลือกใช้ยาในหญิงให้นมบุตร 

1. ใช้ยาเมื่อจำเป็น โดยคุณแม่ควรพิจารณาว่าสามารถเลื่อนการใช้ยาออกไปจนกว่าจะครบเวลาให้นมลูกได้หรือไม่ ถ้าเลื่อนได้ควรเลื่อนไปก่อน 
2. เลือกใช้ยาขนาดต่ำที่สุด และใช้เป็นระยะเวลาสั้นที่สุด

ปัจจุบันการทำศัลยกรรมได้รับความนิยมอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นการทำจมูก ทำตาสองชั้น หรือตัด แต่ง เติมส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย เพราะหลายคนก็อยากจะเพิ่มความมั่นใจให้กับตัวเอง แต่สิ่งหนึ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้หลังทำศัลยกรรมก็คือ “อาการบวมช้ำ” นั่นเอง 

ซึ่งหลังจากทำศัลยกรรมแล้ว แต่ละคนจะมีอาการบวมมากหรือน้อยแตกต่างกันไป แต่บางคนไม่มีเวลาพักฟื้นนาน เพราะกว่าจะหายสนิทก็ใช้เวลาเป็นเดือนเลยทีเดียว หลายคนก็อยากจะหายบวมช้ำไว ๆ เพื่อให้กลับมาใช้ชีวิตได้โดยไม่ต้องใส่แมสตลอดเวลา วันนี้เภมีวิธีช่วยลดอาการบวมช้ำให้หายเร็วขึ้นมาฝากกันค่ะ

1. ประคบเย็น : ประคบเย็นทันทีหลังผ่าตัดเสร็จและประคบต่อเนื่องไปอีก 48 ชั่วโมง โดยใช้แผ่นประคบเย็น หรือผ้าขนหนูที่นำไปแช่เย็น เพราะการประคบเย็นจะทำให้หลอดเลือดหดตัว ช่วยให้เลือดหยุดไหลได้เร็ว ลดความเจ็บปวด และช่วยลดอาการบวมของแผล 

ช่วงนี้กระแสฉีดผิวขาวมาแรงมาก เพราะหลายคนคิดว่าเป็นวิธีที่เร็ว ไม่ต้องทาครีมนานเป็นปี แถมยังมีสูตรฉีดผิวด้วยวิตามินต่าง ๆ ในอินเตอร์เน็ตเต็มไปหมด เช่น วิตามิน กลูต้าไธโอน และสารที่นำมาผสมกัน ซึ่งหนึ่งในนั้นก็มีตัวยา N-Acetyl Cysteine หรือเรียกสั้น ๆ ว่า “NAC” ทำให้มีสาว ๆ หลายคนมาหาซื้อตามร้านขายยาไปฉีดผิวเองเพราะประหยัดกว่าเข้าคลินิกเยอะเลย แต่ทุกคนเคยสงสัยกันไหมว่า ทำไมยาที่ใช้รักษาอาการโรคทางเดินหายใจ ถึงถูกเลือกมาใช้ผสมสูตรฉีดผิวขาว วันนี้เภจะมาคลายข้อสงสัยกันค่ะ

ฉีด NAC ช่วยได้จริงมั้ย ?

ปัจจุบันยังไม่มีงานวิจัยรับรองที่ชัดเจนว่า NAC แบบฉีด สามารถทำให้ผิวพรรณขาวขึ้นได้ แต่ก็มีคลินิกหลายแห่งนำ NAC ไปผสมสูตรฉีดผิว เพราะคาดหวังผลจากการฉีดเข้าเส้นเลือดดำ เนื่องจาก NAC ช่วยต้านสารอนุมูลอิสระ และส่งผลให้ร่างกายเพิ่มกรดอะมิโน L-Cysteine ที่เป็นสารตั้งต้นของกลูต้าไธโอน จึงช่วยให้ร

ยา Warfarin เป็นยาต้านการแข็งตัวของเลือด ใช้ป้องกันและรักษาภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำในปอด แขน ขา สมอง หรือที่ลิ้นหัวใจเทียม เนื่องจากเป็นยาที่ทำให้เลือดแข็งตัวช้ากว่าปกติ เพราะฉะนั้นจึงมีข้อควรระวังมากมาย หากรับประทานไม่ถูกวิธี อาจทำให้มีอาการเลือดออกผิดปกติ หรือมีอาการลิ่มเลือดอุดตัน แล้วเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ วันนี้เภจะมีแนะนำวิธีการรับประทานยาให้ถูกวิธีกันค่ะ

ข้อควรระวังของผู้ที่ทานยา Warfarin

1. ห้ามเพิ่ม ลด หรือหยุดยาเองโดยที่แพทย์ไม่ได้สั่ง
2. หลีกเลี่ยงลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ และงดการสูบบุหรี
3. ยา อาหารเสริม และสมุนไพรบางชนิด อาจมีผลต่อระดับยา Warfarin ในเลือดได้ ดังนั้นควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรให้ทราบก่อนทุกครั้ง

อย่างที่ทราบกันดีว่ายาทุกชนิดหากใช้ไม่ระวังอาจเป็นอันตรายได้ สำหรับผู้ที่เป็นโรคเบาหวานมียาอยู่ชนิดหนึ่งที่ต้องระวังนั่นก็คือยา “Metformin (เมทฟอร์มิน)” ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะ ขาดวิตามินบี 12 และกลายเป็นโรคปลายประสาทอักเสบได้ โดยภาวะนี้พบในผู้ป่วยเบาหวานมากกว่า 50% โดยผู้ป่วยจะมีอาการชา ปวดเหมือนเข็มตำ กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือกล้ามเนื้อเป็นตะคริว ในช่วงแรกที่เป็นจะไม่ค่อยมีอาการทำให้สังเกตได้ยาก หากปล่อยไว้จนกระทั่งเส้นประสาทถูกทำลายจะไม่สามารถรักษาให้กลับมาเป็นปกติได้ 

Metformin คือยาอะไร

Metformin เป็นยาที่มีประสิทธิภาพในการลดระดับน้ำตาลในเลือดที่มีการใช้บ่อยในประเทศไทย เป็นยากลุ่มแรก ๆ ที่ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จะได้รับ หากไม่มีข้อห้ามใช้อย่างเป็นผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โรคหัวใจล้มเหลว หรือโรคตับเรื้อรัง

ทำไม

การถ่ายอุจจาระ ถือเป็นกิจวัตรที่เราควรทำให้ได้อย่างน้อยวันละครั้ง แต่หากเริ่มมีอาการถ่ายเป็นเลือดร่วมด้วย อาจเป็นสัญญาณเตือนของความผิดปกติภายในระบบทางเดินอาหาร โดยเราสามารถสังเกตความรุนแรงของโรคได้จากหลายปัจจัย ทั้งจำนวนครั้งที่ถ่ายเป็นเลือด ปริมาณเลือดที่ออกมา ซึ่งการที่มีเลือดหยดหลังจากถ่ายอุจจาระ หรืออุจจาระมีเลือดปน อาจไม่ได้เกิดจากบาดแผลที่เส้นเลือดดำส่วนปลายรูทวารเพียงอย่างเดียว แต่อาจบ่งบอกถึงโรคร้ายต่าง ๆ ได้เช่นกัน

ถ่ายเป็นเลือด เป็นสัญญาณของโรคอะไรบ้าง ? 

• โรคริดสีดวงทวาร

หนึ่งในอาการหลักของโรคริดสีดวงทวาร คือ มีเลือดปนออกมาเมื่อขับถ่าย หรือมีเลือดออกเป็นหยดหลังการถ่าย ส่วนอุจจาระจะมีสีปกติ ซึ่งเป็นอาการหลักของโรคนี้ และจะมีติ่ง

เมื่ออายุมากขึ้น อวัยวะภายในร่างกายก็เสื่อมลงตามวัย ผู้สูงอายุจึงมักมีโรคประจำตัวหลายโรค บางรายต้องใช้ยาหลายชนิด ซึ่งการใช้ยาจำนวนมากนั้นถือว่ามีความเสี่ยง เพราะยาแต่ละตัวมีวิธีการใช้ที่แตกต่างกัน เสี่ยงต่อการใช้ยาเกินความจำเป็นและอาจเกิดผลข้างเคียงหรืออันตรายจากการใช้ยาผิดวิธี หรือเกิดอันตรายจากอันตรกิริยาระหว่างยาหรือที่เรียกว่า “ยาตีกัน” ได้ วันนี้เภสัชกรมีคำแนะนำสำหรับผู้สูงอายุให้ใช้ยาอย่างปลอดภัยมาฝากกัน

ร่างกายที่เสื่อมลง ส่งผลต่อการใช้ยาอย่างไร 

นอกจากความเสื่อมของระบบต่าง ๆ ที่ทำให้ร่างกายอ่อนแอลงแล้ว สัดส่วนของน้ำและไขมันที่เปลี่ยนไป อาจทำให้ร่างกายดูดซึมยาเพิ่มขึ้นหรือลดลง ขึ้นอยู่กับความสามารถในการละลายของยา อีกทั้งประสิทธิภาพการทำงานของตับและไตยังลดลง จึงกำจัดยาออกจากร่างกายได้น้อยลงอีกด้วย 

ผู้สูงอายุ ใช้ย

การท่องเที่ยวบนพื้นที่สูงได้รับความนิยมอย่างมากในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์หรือวันหยุดยาวประจำปี แต่เภสัชกรอยากให้ระวังปัญหาสุขภาพจากพื้นที่สูงด้วย เพราะการเดินทางบนที่สูงมากกว่า 2,500 เมตรจากระดับน้ำทะเล จะมีก๊าซออกซิเจนในอากาศน้อยกว่าปกติ ซึ่งอาจทำให้นักเดินทางมีอาการเจ็บป่วยได้ นอกจากนี้ ความสูงที่เพิ่มขึ้นทุก ๆ 1,000 เมตร อุณหภูมิจะลดลง 6.5 องศาเซลเซียส และได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตเพิ่มขึ้นอีกด้วย วันนี้เภสัชกรมีเคล็ดลับในการเตรียมตัวให้พร้อมก่อนไปเที่ยวบนพื้นที่สูงมาฝากกันค่ะ  

อาการเจ็บป่วยจากการเดินทางในพื้นที่สูง

เมื่ออยู่บนพื้นที่สูงความดันอากาศจะลดลง ทำให้มีอากาศเข้าสู่ปอดได้น้อยลง ส่งผลให้ปริมาณออกซิเจนในเลือดลดลง จนอาจส่งผลให้เกิดอาการต่อไปนี้

• ปวดศีรษะจากความสูง

ปัญหามลภาวะทางอากาศของประเทศไทย ติดอันดับ 1 ใน 10 ประเทศที่มีอากาศแย่ที่สุดในโลก โดยในปี พ.ศ.2564 ปริมาณ PM 2.5 ที่คนไทยได้รับมีมากถึง 21.3 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร สูงกว่าค่าที่องค์การอนามัยโลก (WHO) กำหนดไว้ถึง 4 เท่า ทำให้หลายคนมีปัญหาเกี่ยวกับโรคระบบทางเดินหายใจมากขึ้น จนอาจทำให้หลายคนมีอาการหายใจไม่สะดวก ไอ โรคภูมิแพ้กำเริบ หรือทำให้โรคระบบทางเดินหายใจหรือโรคหัวใจที่เป็นอยู่แย่ลง ซึ่งการล้างจมูกเป็นหนึ่งในวิธีรับมือกับปัญหานี้ได้อย่างตรงจุด 

ทำไมต้องล้างจมูก

การล้างจมูก เป็นการทำความสะอาดโพรงจมูกด้วยน้ำเกลือความเข้มข้น 0.9% 

จะช่วยนำเอาสิ่งสกปรกที่เกิดจากการอักเสบในโพรงจมูกและไซนัสออกไป ทำให้โพรงจมูกและบริเวณรูเปิดของไซนัสโล่งขึ้น หายใจสะดวก อาการคัดจมูกลดลง แล้วยังช่วยลดปริมาณของเสีย เชื้อโรค สารก่อภูมิแพ้ โดยเฉพาะใครที่ต้องใช้ยาพ่นจมูกร่วมด้วย การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือก่อนพ่นยาจะช่วยให้ยาสัมผัสกับเยื่อบุโพรงจมูกมากขึ้น