ยาปฏิชีวนะ

เชื่อว่าหลายคนคงเคยได้ยินที่เค้าเตือนกันว่า “กินยาปฏิชีวนะแล้วท้องเสียได้นะ” แล้วอาการท้องเสียแบบนี้ถือว่าผิดปกติมั้ย เป็นผลข้างเคียงของยา หรือแพ้ยารึเปล่า ก็อาจทำให้หลายคนเกิดความกังวลว่าต้องทานยาต่อไหม เพราะหมอก็สั่งยาปฏิชีวนะมาแล้วกำชับว่าให้กินติดต่อกันจนหมด แต่ยังไม่ทันหมดแผงดีก็ท้องเสียซะแล้ว แบบนี้เราจะจัดการกับอาการท้องเสียอย่างไรดี หรือมีวิธีการป้องกันอย่างไรบ้าง วันนี้เภมาไขคำตอบให้ค่ะ

สาเหตุที่ทำให้กินยาปฏิชีวนะแล้วท้องเสีย

โดยปกติแล้วร่างกายของคนเราก็จะมีเชื้อแบคทีเรียตัวดีที่ไม่ได้ก่อให้เกิดโรคและเชื้อก่อโรคบางชนิด อาศัยอยู่ในลำไส้ของเราอยู่แล้ว เมื่อเรากินยาปฏิชีวนะเข้าไปเป็นเวลานาน โดยเฉพาะยาในกลุ่มคลินดาไมซิน, ยากลุ่มเพนนิซิลลิน, ยากลุ่มเซฟาโลสปอริน และยากลุ่มฟลูโอโรควิโนโลน ยาก็จะไปทำลายแบคทีเรียในลำไส้จำนวนมาก จนทำให้เกิดภาวะเสียสมดุลของจุลชีพในลำไส้ ส่งผลให้เชื้อแบคเทียเรียก่อโรค อย่างเชื้อ Clostridium difficile เจริญเติบ

ตัวยา Amoxicillin ที่ผสมกับ Clavulanic acid เป็นยาปฏิชีวนะที่มีข้อบ่งใช้ในการรักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียชนิดต่าง ๆ ที่ไวต่อยานี้ โดยส่วนใหญ่จะใช้สำหรับผู้ที่ติดเชื้อเฉียบพลันในระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง หรือโรคหูชั้นกลางอักเสบ ซึ่งผู้ป่วยบางส่วนใช้ยาชนิดนี้แล้วมีอาการท้องเสียตามมา แล้วเกิดความกังวลว่าจะเป็นอันตรายหรือเปล่า วันนี้เภมาตอบคำถามนี้ให้ค่ะ 

ทำไมรับประทานยานี้แล้วท้องเสีย
เมื่อรับประทานยาปฏิชีวนะเข้าไปแล้ว ตัวยาจะเข้าไปรบกวนหรือเปลี่ยนแปลงสมดุลของเชื้อประจำถิ่นที่อยู่ในลำไส้ของเรา ทำให้เชื้อจุลินทรีย์ดีลดลง และเชื้อก่อโรคสามารถเจริญเติบโตมากขึ้น ตัวเชื้อจะสร้างสารพิษทำให้ลำไส้ไม่สามารถดูดซึมคาร์โบไฮเดรต หรือไม่สามารถย่อยสลายน้ำดีได้

โดยเฉพาะยา Amoxicillin ที่ผสมกับ Clavulanic acid ตัวยาจะไปยับยั้งการดูด

หนึ่งในปัญหาใหญ่กวนใจวัยรุ่นก็คงหนีไม่พ้นเรื่องสิว เป็นแล้วไม่หายซักที ลองทุกวิธีแล้ว ไม่ว่าจะใช้เจลแต้มสิวที่ขายตามอินเตอร์เน็ต เปลี่ยนโฟมล้างหน้าก็แล้ว ยิ่งกดสิวยิ่งอักเสบแดงไปกันใหญ่ โดยในปัจจุบันมียารักษาสิวหลายชนิดในท้องตลาด ไม่ว่าจะเป็นชนิดรับประทาน หรือยาทาสิว แต่วิธีการเลือกใช้ยาในผู้ป่วยแต่ละรายก็แตกต่างกันไป วันนี้เภจะมาแนะนำยารักษาสิวแต่ละประเภทกันค่ะ

1. การรักษาสิวโดยใช้ยาครีมหรือเจลที่มีฤทธิ์ผลัดเซลล์ผิว จะทำให้หัวสิวหลุดลอก ลดการเกิดสิว และมีฤทธิ์ลดการอักเสบ เช่น Benzoyl peroxide ใช้ทาบาง ๆ บริเวณที่เป็นสิว วันละ 1 - 2 ครั้ง และยา Adapalene, Tretinoic acid ควรใช้ควบคู่ไปกับ Benzoyl peroxide เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาสิว และระหว่างที่ใช้ยาควรหลีกเลี่ยงแสงแดด และทาครีมกันแดดก่อนออกจากบ้านทุกครั้ง
2. การรักษาสิวโดยใช้ยาปฏิชีวนะชนิดทา เช่น ยา Erythromycin, Clindamycin มักใช้เพื่อฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ลดสิวอักเสบ เหมาะกับผู้ที่เป็นสิวช