ท้องเสีย

เชื่อว่าหลายคนคงเคยได้ยินที่เค้าเตือนกันว่า “กินยาปฏิชีวนะแล้วท้องเสียได้นะ” แล้วอาการท้องเสียแบบนี้ถือว่าผิดปกติมั้ย เป็นผลข้างเคียงของยา หรือแพ้ยารึเปล่า ก็อาจทำให้หลายคนเกิดความกังวลว่าต้องทานยาต่อไหม เพราะหมอก็สั่งยาปฏิชีวนะมาแล้วกำชับว่าให้กินติดต่อกันจนหมด แต่ยังไม่ทันหมดแผงดีก็ท้องเสียซะแล้ว แบบนี้เราจะจัดการกับอาการท้องเสียอย่างไรดี หรือมีวิธีการป้องกันอย่างไรบ้าง วันนี้เภมาไขคำตอบให้ค่ะ

สาเหตุที่ทำให้กินยาปฏิชีวนะแล้วท้องเสีย

โดยปกติแล้วร่างกายของคนเราก็จะมีเชื้อแบคทีเรียตัวดีที่ไม่ได้ก่อให้เกิดโรคและเชื้อก่อโรคบางชนิด อาศัยอยู่ในลำไส้ของเราอยู่แล้ว เมื่อเรากินยาปฏิชีวนะเข้าไปเป็นเวลานาน โดยเฉพาะยาในกลุ่มคลินดาไมซิน, ยากลุ่มเพนนิซิลลิน, ยากลุ่มเซฟาโลสปอริน และยากลุ่มฟลูโอโรควิโนโลน ยาก็จะไปทำลายแบคทีเรียในลำไส้จำนวนมาก จนทำให้เกิดภาวะเสียสมดุลของจุลชีพในลำไส้ ส่งผลให้เชื้อแบคเทียเรียก่อโรค อย่างเชื้อ Clostridium difficile เจริญเติบ

ตัวยา Amoxicillin ที่ผสมกับ Clavulanic acid เป็นยาปฏิชีวนะที่มีข้อบ่งใช้ในการรักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียชนิดต่าง ๆ ที่ไวต่อยานี้ โดยส่วนใหญ่จะใช้สำหรับผู้ที่ติดเชื้อเฉียบพลันในระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง หรือโรคหูชั้นกลางอักเสบ ซึ่งผู้ป่วยบางส่วนใช้ยาชนิดนี้แล้วมีอาการท้องเสียตามมา แล้วเกิดความกังวลว่าจะเป็นอันตรายหรือเปล่า วันนี้เภมาตอบคำถามนี้ให้ค่ะ 

ทำไมรับประทานยานี้แล้วท้องเสีย
เมื่อรับประทานยาปฏิชีวนะเข้าไปแล้ว ตัวยาจะเข้าไปรบกวนหรือเปลี่ยนแปลงสมดุลของเชื้อประจำถิ่นที่อยู่ในลำไส้ของเรา ทำให้เชื้อจุลินทรีย์ดีลดลง และเชื้อก่อโรคสามารถเจริญเติบโตมากขึ้น ตัวเชื้อจะสร้างสารพิษทำให้ลำไส้ไม่สามารถดูดซึมคาร์โบไฮเดรต หรือไม่สามารถย่อยสลายน้ำดีได้

โดยเฉพาะยา Amoxicillin ที่ผสมกับ Clavulanic acid ตัวยาจะไปยับยั้งการดูด

ท้องเสียเป็นอาการป่วยที่หลายคนคุ้นเคยเป็นอย่างดี แต่มีปัญหาหนึ่งที่ยังมีคนสงสัยและเข้ามาถามเภสัชกรอยู่เป็นประจำนั่นก็คือ “ถ้ามีอาการท้องเสีย จำเป็นต้องกินยาฆ่าเชื้อไหม ?” คำตอบของคำถามนี้นั้น ต้องดูว่าอาการท้องเสียเกิดจากอะไร เพราะแต่ละสาเหตุจะมีวิธีการรักษาที่แตกต่างกันออกไป โดยสามารถหาคำตอบได้จากบทความนี้ 

ท้องเสียแบบไหน รักษายังไง 

ท้องเสียฉับพลันเป็นความผิดปกติของการถ่ายอุจจาระที่อาจเกิดขึ้นได้กับทุกคนหากรับประทานอาหารที่ไม่ถูกสุขอนามัย ซึ่งจะเรียกว่าท้องเสียเมื่อมีการถ่ายอุจจาระเหลวกว่าปกติมากกว่า 3 ครั้งใน 1 วัน รวมถึงอาจมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วยตามสาเหตุของการท้องเสีย ซึ่งอาการเหล่านี้อาจคงอยู่ประมาณ 2 สัปดาห์ โดยอาการท้องเสียเกิดได้จากหลายสาเหตุ ได้แก่

• การติดเชื้อแบคทีเรีย ถ้าเป็นการท้องเสียที่เกิดจากการติดเชื้อ Shigella นอกจากถ่าย