ยา

ดูเหมือนว่าสงครามระหว่างมนุษย์กับไวรัสหายนะโควิด-19 ที่ยังดำเนินอยู่ใกล้จะถึงจุดจบเมื่อนักวิทยาศาสตร์ได้พัฒนาตัวยาชนิดหนึ่งที่ช่วยให้มนุษย์ต่อสู้กับเชื้อโควิดได้ดีขึ้น ใช้งานง่าย ไม่ยุ่งยาก มีประสิทธิภาพ ราคาจับต้องได้ ด้วยคุณสมบัติที่กล่าวมาทั้งหมดนี้จึงไม่แปลกใจเลยว่าทำไมคนถึงตื่นเต้น และเฝ้ารอการมาถึงของตัวยาชนิดนี้กันขนาดนั้น วันนี้เราจะพาไปรู้จักกับความหวังครั้งใหม่ในการจบสงครามโควิด ด้วยตัวยาที่มีชื่อว่า “โมลนูพิราเวียร์ (Molnupiravir)”

ยาโมลนูพิราเวียร์ คืออะไร ?

โมลนูพิราเวียร์ (Molnupiravir) เป็นยาต้านไวรัสชนิดเม็ดใช้รับประทาน ที่พัฒนาโดยความร่วมมือของ 2 บริษัท นั่นคือบริษัท ริดจ์แบ็ค เทอราพิวทิค (Ridge Biotherapeuthics) จากประเทศสหรัฐอเมริกา และ บริษัท เมอร์ค (Merck) จากประเทศเยอรมนี โดยตัวยาชนิดนี้มีฤทธิ์ต้านไวรัสโคโรนาหลายชนิดซึ่งเป็นสาเหตุของโรคร้ายแรงมากมาย เช่น โรคซาส์ (SARS), โรคเมอร์ส (MERS), ไข้หวัดใหญ่

ฟาวิพิราเวียร์ (Favipiravir) เป็นยาอีกชนิดหนึ่งที่ถูกพูดถึงบ่อยมากในช่วงนี้ เป็นยาหลักในการรักษาโควิด แต่เดิมแล้วยาตัวนี้ไม่ได้ผลิตมาเพื่อใช้รักษาโควิด ถือเป็นยาอันตรายที่ควรจ่ายโดยแพทย์ ทำให้ไม่ควรหายาที่หาซื้อได้ตามออนไลน์ โดยไม่ผ่านอ.ย. 

ยาฟาวิพิราเวียร์

ยาฟาวิพิราเวียร์ (Favipiravir) เป็นยาต้านไวรัส ที่ออกฤทธิ์ในการยับยั้งการแบ่งตัวของไวรัส ในกลุ่มที่มีอาการซึ่งขึ้นกับการตอบสนองของร่างกายแต่ละคนแตกต่างกัน ดูดซึมง่าย แบ่งยา บดเม็ดยา และให้ทางท่อหลอดอาหารได้

เนื่องจากงานวิจัยพบว่า สามารถใช้ต้านไวรัสโควิด-19 ได้ ทำให้มีการนำมาใช้เพื่อต้านอาการของโควิดและใช้ในการรักษาผู้ป่วย

ปัจจุบัน กรมควบคุมโลกอนุญาตให้ใช้ยาฟาวิพิราเวียร์ ในกรณีที่ผู้ป่วยเริ่มมีอาการของโควิด ไม่มีผลในการป้องกันโรคโควิด-19

ส่วนกลุ่มเสี่ยงที่มีแนวโน้มจะแสดงอาการรุนแรงได้ เช่น ผู้สูงอายุ มีโรคประจำตัว ให้ขึ้นกับดุลยพินิจของแพทย์ผู้มีความ

ในโลกโซเชียล มีการแชร์ข้อมูลว่า ยาไอเวอร์เม็กติน (Ivermectin) หรือ ยาฆ่าพยาธิในสัตว์ ใช้รักษาโควิดได้ ตั้งแต่ช่วงเดือนพฤษภาคม ถึงจะมีการเตือนห้ามซื้อทานเอง แต่ยังคงมีการหาซื้ออย่างต่อเนื่องอีกเป็นเดือน ด้วยความกังวลจากสถานการณ์ไวรัสที่ระบาดหนักขึ้นเรื่อยๆ ขาดเตียงในการรักษา ทำให้มีการไปหาซื้อยาตัวนี้ มาทานบรรเทาอาการหรือป้องกันเอง จนมีข่าวของขาดตลาดในบางที่ มีการกักตุนสินค้า หรือซื้อแจกจ่ายคนใกล้ชิด

กลุ่มแพทย์ เภสัชกร และทาง อย. จึงออกประกาศเตือนห้ามซื้อยา Ivermectin มาทานเองโดยเด็ดขาด จากผลข้างเคียงของตัวยาที่รุนแรง อาจถึงขั้นตาบอดหรือเสียอวัยวะได้ แล้วยังมีอันตรายอีกหลายด้าน

ประโยชน์ของยา Ivermectin

สรรพคุณของยา Ivermectin หรือ ยาฆ่าพยาธิในสัตว์ ผ่านการรับรองประสิทธิภาพในการรักษาโรคติดเชื้อจากหนอนพยาธิตัวกลม โรคติดเชื้อจากปรสิต เช่น โรคหิด เท่านั้น

ในการรักษาไวรัส ยังอยู่เพียงขั้นตอนทดลอง เพราะยาชนิดนี้มีฤ

เวลาทานยาไม่ว่าจะก่อนหรือหลังอาหาร ส่วนใหญ่เครื่องดื่มบนโต๊ะอาหารจะเป็นน้ำอัดลม ทำให้หลายคนเลือกที่ดื่มน้ำอัดลมซ่าๆ พร้อมกับยาโดยไม่ดื่มน้ำเปล่าเพิ่ม แต่ก็มีคนที่ลังเลว่าจะมีผลกระทบกับยาหรือเปล่า จะเป็นอันตรายต่อสุขภาพไหม นับเป็นหนึ่งในคำถามเภสัชกรที่แวะมาถามถึงร้านกันประจำ เภฯ ขอตอบดังนี้

ยากับน้ำอัดลม กินร่วมกันได้ไหม

ยาบางประเภท ไม่ควรทานร่วมกับเครื่องดื่มที่อัดลม เพราะมีสารคาเฟอีนเป็นส่วนประกอบ และมีฤทธิ์ทำลายสารเคลือบยา อาจส่งผลข้างเคียงได้หลายอย่าง เช่น

• ลดประสิทธิภาพของยาลงจากเดิม
• การดูดซึมของยา และลดระยะเวลาของการออกฤทธิ์ลดลง
• อาจเกิดผลข้างเคียงจากยาได้มากขึ้น
• กรดของน้ำอัดลม อาจจะทำลายสารเคลือบผิวของยา

ทั้งนี้ มีผลกับยาเพียงบางชนิด

หากพูดถึงปัญหาสุขภาพของชาวออฟฟิศในยุคนี้ “โรคกรดไหลย้อน” คงมาเป็นอันดับต้น ๆ แน่นอน หนึ่งในสาเหตุของโรคนี้มาจากพฤติกรรมบางอย่างไปกระตุ้นให้เกิดอาการ เช่น เครียดบ่อย กินเยอะ กินแล้วนอนทันที หรือติดน้ำอัดลม เป็นต้น

กรดไหลย้อนนั้นรักษาได้ด้วยการปรับพฤติกรรมหรือกินยา แต่ยารักษากรดไหลย้อนนั้นมีหลายประเภท บางคนอาจไม่รู้ว่ายาแต่ละชนิดนั้นต่างกันอย่างไร มีข้อควรระวังหรือไม่ วันนี้เราจะพาไปดูกัน

ยารักษากรดไหลย้อนมีกี่ประเภท

ยารักษากรดไหลย้อนนั้นมีกลไกการออกฤทธิ์หลายรูปแบบ บางชนิดไม่ได้ไปลดการหลั่งกรดในกระเพาะอาหารโดยตรง แต่ตัวยาจะมีความเป็นด่างอ่อน ๆ ไปเจือจางกรดในกระเพาะอาหารให้เบาบางลง ส่วนยาบางตัวอาจมีส่วนผสมของยาชนิดอื่นอยู่ด้วย เช่น ยาแก้ท้องอืด ยาขับลม ยาขับแก๊ส เป็นต้น โดยเราสามารถแบ่งยารักษากรดไหลย้อนออกเป็นประเภทต่าง ๆ ได้ ดังนี้

อะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์และแมกนีเซียมไฮดรอกไซด์

เป็นยาที

พาราเซตามอลเป็นหนึ่งในยาสามัญประจำบ้านที่ทุกคนรู้จักกันเป็นอย่างดี เรียกได้ว่าเป็นอะไรมา พาราไว้ก่อน เนื่องจากยาพารานั้นมีสรรพคุณที่ค่อนข้างกว้าง หาซื้อได้ง่าย และมีราคาถูก แต่หาซื้อง่าย ใช้ง่าย ก็ใช่ว่าจะไม่มีข้อเสีย เคยสงสัยกันมั้ยว่ายาพาราที่คุ้นเคยกันนั้น ถ้าใช้เป็นประจำหรือใช้บ่อยเกินไปจะเป็นอันตรายอย่างไร เราจะพาไปหาคำตอบกันจากบทความนี้ 

ยาพาราเซตามอล ใช้ยังไงให้ปลอดภัย

ยาพาราเซตามอลเป็นยาสามัญประจำบ้าน ใช้บรรเทาอาการปวด ลดไข้ มีทั้งชนิดเม็ดและน้ำ ที่นิยมรับประทาน คือ ยาเม็ดที่มีตัวยาพาราเซตามอล 500 มิลลิกรัม โดยทั่วไปแล้ว ผู้ใหญ่ที่มีน้ำหนักตัว 50 กิโลกรัมขึ้นไป ควรรับประทานได้ครั้งละไม่เกิน 2 เม็ด (1,000 มิลลิกรัม) วันละไม่เกิน 8 เม็ด (4,000 มิลลิกรัม) 

นอกจากนี้ ควรเว้นระยะห่างของการกินยาแต่ละครั้งให้ห่างกันอย่างน้อย 4 ชั่วโมง และไม่ควรใช้ยาติดต่อกันเกิน 5 วัน หากจำเป็นต้องใช้นานกว่านี้ควรปรึกษาแพท

การอ่านฉลากยา มีความสำคัญมาก เพราะข้อมูลบนฉลากยานั้นจะช่วยให้ผู้ป่วยทราบถึงรายละเอียดส่วนประกอบต่าง ๆ ของยา ไม่ว่าจะเป็นตัวยาที่ใช้ วิธีการใช้ และข้อมูลสำคัญอื่นอีกมากมาย ซึ่งเป็นประโยชน์และเพิ่มความปลอดภัยแก่ผู้ป่วย อีกทั้งฉลากยายังเป็นแหล่งให้ความรู้ด้านยาด้วย

โดยฉลากยาที่พบได้บ่อย คือ ฉลากยาจากบริษัทผู้ผลิตและฉลากยาจากสถานพยาบาล/คลินิก/ร้านขายยา ไปดูกันว่า ข้อมูลบนฉลากยานั้นมีอะไรบ้าง ตรงไหนที่เราควรใส่ใจและดูการอ่านฉลากยาให้เป็น

ข้อมูลที่ปรากฏบนฉลากยา

ข้อมูลสำคัญบนฉลากยาที่ทุกคนควรรู้และใส่ใจ เพื่อให้ใช้ยาได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ 

1. ชื่อและนามสกุลของผู้ป่วย ฉลากยาจากสถานพยาบาลควรแสดงชื่อและนามสกุลของผู้ป่วยกำกับทุกครั้ง เพื่อให้ส่งมอบยาให้ผู้ป่วยถูกคน และมีคำเตือนในการใช้ยากำกับไว้ เช่น ไม่ควรแบ่งยาให้ผู้อื่นหรือรับประทานยาของผู้อื่น เนื่องจากโรคประจำตัวของแต่ละคนไม่เหมือนกัน หรือผู้ป่วยบางรายมีข้อห้า

อาการปวดหัวไมเกรนนั้นรุนแรงจนยาแก้ปวดธรรมดาไม่สามารถจัดการได้หมด ต้องใช้ยารักษาไมเกรนโดยเฉพาะ แต่บางคนมีอาการบ่อยก็กินบ่อย บางคนถึงขั้นกินดักไว้แทบทุกวันเพราะคิดว่ายาไม่อันตราย บอกเลยว่าคิดผิด! เพราะสารบางชนิดที่อยู่ในยารักษาไมเกรนนั้น หากได้รับมากเกินไปอาจเป็นอันตรายต่อร่างกาย ถึงขั้นจำเป็นต้องตัดอวัยวะบางส่วน หรืออาจร้ายแรงถึงชีวิตเลยทีเดียว! 

Ergotism ภาวะอันตราย ถึงขั้นตัดแขน ตัดขา!

ภาวะอันตรายอย่างหนึ่งที่มากับการใช้ยารักษาไมเกรนก็คือ “Ergotism” เป็นภาวะที่หลอดเลือดแดงส่วนปลายเกิดการหดตัว ทำให้เลือดไม่สามารถไปเลี้ยงเนื้อเยื่อบริเวณแขนขาส่วนปลายได้ ผู้ป่วยจะรู้สึกชาบริเวณปลายนิ้วมือ นิ้วเท้า หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและทันเวลา อาการอาจรุนแรงขึ้นจนทำให้เนื้อตายเน่า อาจทำให้ต้องตัดอวัยวะได้

ภาวะดังกล่าวมีสาเหตุมาจากการได้รับสารในกลุ่ม Ergot Alkaloids มากเกินไป โดยสารในกลุ่มนี้มีหลายชนิด เช่น Ergotamine, Methysergide ซึ่ง Ergot

ปัจจุบันมีผู้คนจำนวนมากที่ดื่มกาแฟทุกเช้า อาจเรียกได้ว่าการดื่มกาแฟเป็นส่วนหนึ่งในการเข้าสังคมไปแล้ว โดยในกลุ่มผู้ที่ดื่มกาแฟทุกเช้านั้นมีจำนวนไม่น้อยมียาที่ต้องรับประทานอยู่เป็นประจำทุกวันเช่นเดียวกัน จึงอาจทำให้หลายคนเกิดคำถามว่า เราสามารถกินยาพร้อมกาแฟได้ไหม เป็นอันตรายหรือเปล่า ? สามารถหาคำตอบได้จากบทความนี้ 

ยากับกาแฟ กินพร้อมกันได้หรือไม่ ? 

สารในกาแฟที่อาจส่งผลกระทบกับยาที่เรารับประทานเข้าไปนั้นคือคาเฟอีน แต่คาเฟอีนนั้นไม่ได้มีอยู่แค่ในกาแฟเพียงอย่างเดียว แต่ยังผสมอยู่ในเครื่องดื่มอีกหลายชนิด เช่น ชาเขียว เครื่องดื่มชูกำลัง เป็นต้น

โดยคาเฟอีนสามารถทำปฏิกิริยากับยาและมีผลกับการรักษาได้ โดยผลที่เกิดขึ้นนั้นเกิดได้หลายรูปแบบขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ซึ่งมีตัวอย่างผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น ดังนี้

1. มีความเสี่ยงที่คาเฟอีนจะส่งผลกระทบต่ออวัยวะภายในร่างกายได้หากรับประทานร่วมกับย

มีคำเตือนเกี่ยวกับการรับประทานยาเรื่องหนึ่งที่เรามักได้ยินอยู่บ่อยครั้ง คือ “ไม่ควรกินยาพร้อมนม” เคยสงสัยกันไหมว่าเพราะอะไรเราถึงไม่ควรทำแบบนั้น ? หากรับประทานยาพร้อมกับการดื่มนมไปด้วยจะเป็นอันตรายหรือเปล่า ? หรือการกระทำดังกล่าวจะก่อให้เกิดผลข้างเคียงอย่างไรกันแน่ ? หาคำตอบได้จากบทความนี้ 

สาเหตุที่ไม่ควรรับประทานยาพร้อมนม

การรับประทาน นม หรือผลิตภัณฑ์จากนม เช่น โยเกิร์ต, ไอศกรีม, ชีส หรือผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบของแคลเซียมสูง ซึ่งการรับประทานร่วมกับยาบางชนิดจะเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาและนม (ยาตีกันกับนม) เนื่องจากแคลเซียมในนมจะไปทำปฏิกิริยากับโครงสร้างของยา ทำให้ได้สารประกอบที่ไม่มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาและไม่ถูกดูดซึมหรือลดการดูดซึมยา หรืออาจทำให้ยาหมดฤทธิ์ ส่งผลต่อประสิทธิภาพของยาในการรักษาโรคได้ลดลง

ในส่วนของยาลดกรดที่มีส่วนประกอบของแมกนีเซียม อะลูมิเนียม หรือแร่ธาตุเสริม เช่น ธาตุเหล็ก แมกนีเซียม ที่ไม่แนะนำให้รับประทานพร้อมกับยาบางชนิด เนื่