ความดันโลหิต

การวัดค่าความดัน เป็นการตรวจสุขภาพขั้นพื้นฐานที่นิยมใช้ตอนตรวจร่างกาย ใช้เครื่องวัดความดันโลหิตเพื่อหาค่าความดันโลหิต บอกความเสี่ยงของการเป็นโรคบางอย่างเพื่อนำไปประกอบการรักษาได้ มีวิธีการอ่านค่าง่ายๆ ดังนี้

ความดันโลหิต

ความดันโลหิต คือ แรงดันภายในหลอดเลือดแดง ที่เกิดจากการบีบตัวของหัวใจ เพื่อส่งเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย

• ค่าความดันโลหิตตัวบน (Systolic Blood Pressure) คือ ค่าความดันโลหิตในหลอดเลือดที่เกิดขึ้นขณะที่หัวใจบีบตัว
• ค่าความดันโลหิตตัวล่าง (Diastolic Blood Pressure) คือ ค่าความดันของเลือดที่ขณะที่หัวใจคลายตัว

โรคความดันโลหิตสูงอันตรายกว่าที่คิด ! ถึงแม้จะไม่ค่อยแสดงอาการ แต่โรคนี้ทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนที่อันตรายอีกหลายชนิด เช่น โรคหัวใจ เส้นเลือดในสมองตีบ ไตวายเฉียบพลัน ฯลฯ สิ่งสำคัญที่ช่วยควบคุมความดันโลหิตได้ คือการรักษาด้วยยา และการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมทางสุขภาพต่าง ๆ รวมทั้งการออกกำลังกาย และการรับประทานอาหาร

วันนี้เภสัชกรขอชวนมาทำความรู้จักกับ “การรับประทานอาหารตามแนวทางต้านโรคความดันโลหิตสูง” หรือเรียกสั้น ๆ ว่า “DASH Diet” (Dietary Approaches to Stop Hypertension Diet) คือการรับประทานอาหารตามแนวทางต้านโรคความดันโลหิตสูง ที่สามารถลดระดับความดันโลหิตได้ โดยเน้นการรับประทานอาหารร่วมกับการลดปริมาณโซเดียมและไขมันอิ่มตัว และเพิ่มการบริโภคใยอาหาร โปรตีน แคลเซียม และแร่ธาตุต่าง ๆ จากอาหาร

หลักการรับประทานอาหารแบบ “DASH Diet”

ความดันโลหิตสูง เป็นภาวะที่ร่างกายมีความดันโลหิตสูงกว่าปกติ คือมากกว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอท ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อร่างหลอดเลือดและอวัยวะสำคัญภายในร่างกาย ทำให้มีอาการผิดปกติหลายรูปแบบ ซึ่งบางครั้งอาจร้ายแรงถึงชีวิตได้เลยทีเดียว ภาวะนี้เป็นภาวะที่เกิดได้จากหลายสาเหตุ บางสาเหตุก็ป้องกันไม่ได้ แต่บางครั้งก็เกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตไปกระตุ้นให้เกิดภาวะความดันโลหิตสูงโดยไม่รู้ตัว มาดูกันว่ามีเคล็ดลับในการรับมือกับความดันโลหิตสูงอย่างไรบ้าง

สาเหตุ

ความดันโลหิตสูงถือเป็นโรคพฤติกรรมชนิดหนึ่ง (NCDs) สาเหตุที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะว่า พฤติกรรมหลายอย่างในชีวิตประจำวันของเรานั้นเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคนี้โดยที่เราไม่รู้ตัว เช่น กินเค็ม เครียดบ่อย น้ำหนักเกินมาตรฐาน พักผ่อนไม่เพียงพอ เป็นต้น

จะเห็นว่าพฤติกรรมแต่ละอย่างเป็นเรื่องทั่วไปที่หลายคนอาจเคยทำหรือกำลังทำอยู่เป็นประจำแทบทั้งสิ้น ทำให้โรคนี้อยู่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด

อาการ

สาเหตุหนึ่

ผลจากการสำรวจสุขภาพของคนไทยด้วยเครื่องวัดความดันโลหิต พบว่า การตรวจพบโรคความดันโลหิตสูงในประชากรไทยอายุตั้งแต่ 15 ขึ้นไป มีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งจะทำให้ความเสี่ยงในการเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือดเพิ่มตามไปด้วย โดยปัจจัยความเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคความดันโลหิตสูง ได้แก่ สูบบุหรี่ การรับประทานอาหารที่มีโซเดียมสูง มีประวัติโรคไต มีประวัติการนอนกรน มีประวัติครอบครัวของโรคความดันโลหิตสูง และประวัติโรคความดันโลหิตสูงขณะตั้งครรภ์ 

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมชีวิตในระยะยาวเป็นหัวใจสำคัญของการป้องกันกลุ่มโรคเรื้อรังที่ไม่ติดต่อ (non-communicable diseases, NCDs) รวมทั้งโรคความดันโลหิตสูง และยังเป็นพื้นฐานการควบคุมความดันโลหิตสำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงทุกราย โดยสมาคมความดันโลหิตสูงของประเทศไทยได้ระบุการป้องกันและควบคุมโรคความดันโลหิตสูงโดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมชีวิตไว้ในแนวทางการรักษาโรคควา