แต่ละฤดูกาลก็มีโรคที่มีการระบาดแตกต่างกันไป โดยเฉพาะหน้าฝนที่ทำให้ป่วยง่าย ดังนั้นเราจึงควรเตรียมตัวและเตรียมยาไว้ให้พร้อมรับมือโรคร้าย สำหรับบทความนี้เภสัชกรจะมาแนะนำกลุ่มโรคในช่วงฤดูฝนและยาอะไรที่เราควรมีติดบ้านไว้บ้าง
โรคยอดฮิตในหน้าฝน
เมื่อนึกถึงฤดูฝนในประเทศไทย สิ่งที่เราต้องเจอกันทุกปีคือน้ำท่วมขัง ความชื้นแฉะ ในฤดูฝนนี้ปัจจัยหลายอย่างที่ทำให้เกิดโรคได้ เช่น น้ำชะล้างจากฝนหรือน้ำท่วมขังที่ไม่สะอาด ความชื้นเมื่อเปียกฝน และพาหะนำโรคต่าง ๆ ก็เติบโตได้ดี ทั้งยุง หนู ทำให้กลุ่มโรคที่เราสามารถเจอได้ในช่วงฤดูฝน ได้แก่
- กลุ่มโรคที่เกิดจากการสัมผัสน้ำที่ไม่สะอาด หรือโรคระบาด เช่น ตาแดง โรคฉี่หนู โรคมือเท้าปาก โรคเชื้อราโดยเฉพาะบริเวณเท้าที่ลุยน้ำ
- กลุ่มโรคที่เกิดจากทานอาหารไม่สด หรือไม่สะอาด เช่น อาหารเป็นพิษ ท้องเสีย
- กลุ่มโรคที่มีพาหะจากยุง เช่น ไข้เลือดออก ไข้มาลาเรีย
การดูแลสุขภาพที่เหมาะสมตามฤดูกาลจึงเป็นสิ่งที่ช่วยให้เราหลีกเลี่ยงจากโรคต่าง ๆ เหล่านี้ได้ แต่ถ้าคิดว่าตนเองยังมีโอกาสเสี่ยงจะเป็นโรคต่าง ๆ ที่มากับฤดูฝนนี้ รายการยาที่ควรจะมีติดบ้านไว้ เพื่อความอุ่นใจ มีดังนี้
1.ยาแก้ปวด ลดไข้ (Paracetamol)
ยาแก้ปวด ลดไข้ ใช้รักษากลุ่มโรคที่เกิดจากการติดเชื้อ ทำให้เป็นไข้ เช่น ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ไข้เลือดออก โรคฉี่หนู โรคมือเท้าปาก และโรคที่ทำให้เกิดการปวดต่าง ๆ เช่น ปวดเมื่อยตัวจากการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ ไข้เลือดออก หรือปวดหัว รวมทั้งปวดเบ้าตา ปวดแผลจากแผลอักเสบติดเชื้อ เนื่องจากลุยน้ำ
หากมีอาการไข้สูง ทานยาลดไข้แล้วไข้ไม่ลด หรือไข้สูงต่อเนื่องนานกว่า 3 วัน แนะนำให้พบแพทย์ เพราะอาจเป็นการติดเชื้อที่ต้องใช้ยาฆ่าเชื้อร่วมด้วยจึงจะรักษาได้
2.ยาบรรเทาอาการหวัดต่าง ๆ ยาแก้แพ้ลดน้ำมูก ยาแก้ไอละลายเสมหะ
ยาแก้แพ้ นอกจากจะช่วยลดน้ำมูก สำหรับการติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนแล้ว ยังช่วยบรรเทาอาการแพ้ผื่นคัน จากผิวหนังอักเสบที่เกิดจากการลุยน้ำ เป็นการบรรเทาอาการเบื้องต้น เพราะถ้าบริเวณผื่นที่เป็นมีอาการคันมาก ลอกเป็นขุย มีขอบเขตของผื่น หรืออาการอื่น ๆ ร่วม ซึ่งไม่หายไปได้เองใน 3 - 4 วัน แนะนำให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร อาจต้องใช้ยารักษาอื่นเพิ่มเติม
3.ยาบรรเทาอาการท้องเสีย เช่น เกลือแร่ ยาปรับสมดุลลำใส้ต่าง ๆ
เนื่องจากฤดูฝนทำให้อาหารที่เรารับประทาน อาจมีการปนเปื้อนได้จากน้ำที่ไม่สะอาด รวมทั้งเชื้อโรคบางชนิดเจริญเติบโตได้ดีในฤดูนี้ ดังนั้น ควรมียาบรรเทาอาการท้องเสียต่าง ๆ เช่นเกลือแร่ ยาปรับสมดุลย์ลำไส้ ฯลฯ เตรียมไว้นะคะ
รายการยาอื่น ๆ ที่อาจมีเพิ่มเติมได้ตามความสะดวกของแต่ละบุคคล ดังนี้
- วิตามินซี สามารถเลือกทานผลไม่ที่มีวิตามินซีสูงได้เช่นกัน เพื่อเสริมภูมิต้านทาน
- น้ำยาทำความสะอาด น้ำยาฆ่าเชื้อ หรือแอลกอฮอล์ เพื่อทำความสะอาดสิ่งสกปรกต่าง ๆ เช่น จุดที่เคยเกิดน้ำขัง รองเท้าบูทที่ลุยน้ำมา หรือ อุปกรณ์เครื่องใช้ต่าง ๆ และควรอาบน้ำชำระล้างร่างกายส่วนที่โดนน้ำไม่สะอาดและเช็ดให้แห้งทันที เพื่อลดอาการอับชื้นที่อาจก่อให้เกิดเชื้อรา
- น้ำเกลือสเตอร์ไรด์ (Normal Saline Solution) ใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย แทนน้ำต้มสุกที่เย็นแล้วได้ เช่น ล้างแผล ล้างตาที่อาจโดนน้ำไม่สะอาดกระเด็นเข้าตา เป็นต้น
หากอาการป่วยที่เกิดขึ้นมีความรุนแรง ดูแลสุขภาพด้วยตัวเองที่บ้านแล้วไม่ดีขึ้น เช่น ไข้สูงทานยาลดไข้แล้วไข้ไม่ลงต่อเนื่องเกิน 3 วัน อาการผื่นแพ้ต่าง ๆ ที่คันมาก หรือมีแผลถลอกที่มีหนองคั่ง หรืออาการท้องเสียเกิน 3 ครั้งต่อวัน แนะนำให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรนะคะ
ผู้เขียน
ภญ.มนสุดา อร่ามกิจโพธา
เภสัชกร